واژه نامه

آداب ورسوم

ooo (2)

درخصوص آداب ورسوم سبزوار در سایت اسرار نامه اینگونه آمده است که:
به گفته یک راوی محلی ، بخشی از آداب و رسوم نوروزی روستای کراب در گذشته بدین شکل بوده است که زنان اولین کسانی بوده اند که از چندین هفته قبل از سال نو با آب کردن گندم برای سبزه هفت سین و پخت سمنو وتهیه خمیرهای مورد نیاز برای پخت آش میوپُر(به گوش معیار آش میان پر) به استقبال نوروز می رفته اند. همچنین پختن کلوچه های تنوری نیز از دیگر فعالیت های پیشوازی زنان کرابی برای مراسم نوروز بوده است.
با فرارسیدن موعد چهارشنبه در آن زمان که خبراز ترقه بازی ها و آتش افروزی های خانمان سوز امروز که به ویژه در شهرها رایج است ، نبود یکی از اعضای خانواده در شب چهارشنبه سوری روی بام خانه حاضر می شد و با خواندن ترانه های محلی دو کوزه را به هم می زد و می شکست و پایین می انداخت.
و با اینکار در واقع اعتقاد روستائیان براین بود که بلا و بدی های سال به شکستن این کوزه ها از خانواده دفع می شود .
گاهی در این کوزه ها مقداری آب وجود داشته است ، تا پس از شکستن کوزه ها آب روی زمین حیاط منزل بریزد و نمادی از جاری کردن روشنایی در زندگی خانوادگی باشد.
رسم روشن کردن آتش و پریدن از روی آن نیز به همراه خواندن ترانه های محلی درکراب وجود داشته است ، اما هرگز به شکل مهیب و خطرناک امروزی نبوده و آتش روشن شده به صورتی مختصر و در حد نمادی از روشنایی و نور بوده است.
کرابی ها همچنین درشب چهارشنبه سوری یک نوع آش محلی که در اکثر نقاط دیار سربداران رایج است ، می پخته اند . آشی به نام میوپُر که در گویش محلی به آن گفته می شود. و در بین عده ای از مردم رسم بوده است که مقداری از این آش را به خاطر شگون داشتن تا روز یا شب سال تحویل در منزل خود نگاه دارند .
فلسفه پختن و خوردن آش میوپُر در چهارشنبه سوری و نگاه داشتن مقداری از آن تا عید نوروز در بین کرابی ها و به طور کلی سبزواری ها این است که معتقدند این آش که یکی از مواد اصلی آن خمیرهایی است که درون آن با سبزی خردشده پر می شود ، نمادی از برکت وپربودن خانه از خوراکی و نعمت در سال جدید است.
آداب چیدن سفره هفت سین در روستای کراب مانند سایر نقاط شهرستان است با این تفاوت که چون بین آب و هوای این روستای کوهپایه ای با شهر سبزوار تفاوتی چنددرجه ای وجود دارد و در آن سالها میزان بارش باران و برف و سرمای هوا به طول کل از امروزه بیشتر بوده ، معمولاً سفره های هفت سین کرابی ها روی کرسی یا کنار آن چیده می شده است و اعضای خانواده در لحظات سال تحویل در اغلب دور کرسی می نشسته اند که این موضوع صفای خاص خود را داشته است.
یکی دیگر از آداب سال تحویل در روستای کراب پخت غذاهای مفصل در شب عید بوده ، که معمولاً این غذا شامل پلو خورش های مختلف بوده است .
چرا که در گذشته پلو اشرافی ترین غذا ی روستاییان و حتی ساکنان شهرها محسوب می شده و برخلاف این روزها که تقریباً غذای همه روزه خانواده هاست ، در آن زمان شاید در طول سال فقط چندبار پلو در خانه پخت می شده است.
همچنین روستائیان کراب معمولاً سعی می کرده اند در لحظات سال تحویل اجاق منزل روشن باشد و یک غذای درحال پخت روی اجاق داشته باشند تا این هم نشانه ای دیگر برای داشتن سالی پربرکت با کانونی گرم برای مردمان این روستا باشد.
نان محلی و به ویژه نان روغنی و نان سرقِلِفی نیز که از روزهای گذشته توسط بانوان کرابی پخته شده بوده حتی االامکان در سفره هفت سین این روستا جای می گرفته است.
پس از نو شدن سال دید و بازدید های نوروزی شروع می شده است ، و نخستین جایی که اغلب کرابی ها انتخاب می کرده اند ، زیارت امامزاده روستا و رفتن سر مزار درگذشتگان بوده است. البته بعضی ها نیز لحظه سال تحویل را کلاً در محل امام زاده می گذرانیده اند.
البته بقعه ای که در کراب به امامزاده معروف است ، به گفته منابع تاریخی و برخی آگاهان محلی ، امامزاده واقعی نیست بلکه مزار فردی بسیار با ایمان و تقوا است که در گذشته در این روستا می زیسته و پس از مرگ مردم روستا به احترام او برایش مقبره ای ساخته اند و به مرور تبدیل به یک زیارتگاه شده و برخی از آن با عنوان امامزاده یاد کرده اند. و حتی مشهور است که درگذشته به خاطر اعتقادی که برخی مردمان روستایی داشته اند ، پس از توسل ، به واسطه همین مزار متبرکه از درگاه خداوند متعال حاجت روا شده اند.
کرابی ها از میهمانان نوروزی خود با انواع مختلف آجیل و خشکباری که تولید همین روستا بوده است ، پذیرایی می کرده اند. همچنین کلوچه های تنوری نیز یکی دیگر از این پذیرایی ها محسوب می شده . بعدها خرید یا پخت شیرینی های امروزی در بین روستائیان کراب نیز رواج پیدا کرده است.
در شیوه پذیرایی گذشته که با صفا و صمیمیتی خاص همراه بوده است ، گفته می شود کمتر مد بوده یا اصلاً مد نبوده که مثل امروز برای هر میهمان یک بشقاب جداگانه بیاورند و انواع خوراکی ها را یک بار به او تعارف کنند. بلکه صاحب خانه خوراکی های مختلف خود را در یک یا چند مَجمَعِه (سینی های بزرگ) می ریخته و روی کرسی یا روی زمین در فواصل مختلف نزدیک میهمانان قرار می داده است و با تعارف های گرم خود از میهمانان دعوت می کرده است به طور کامل از خود پذیرایی کنند.
عمده آداب و رسوم نوروزی خاص روستای کراب مربوط به یک هفته قبل از عید تا اولین روز عید وسیزدهمین روز سال بوده است. و روزهای میانی همه به همان شکل روز اول صرف دید و بازدید های فامیلی می شده است.
درروزسیزده به در و البته گاهاً در سایر روزهای عید مردم کراب به محلی به نام عیدگاه می رفته اند . که قبلاً در گویش محلی روستائیان کراب «ته باز» نامیده می شده است.
درآن محل مردان به ورزش های مختلف از جمله کشتی ، گوکی ، تیله بازی ، و رقص چوب بازی می پرداخته اند و زنان نیز در محیطی که دور از چشم مردان نامحرم بوده است ، به نوبه خود به رقص و بازی های محلی مشغول می شده اند. خواندن ترانه های محلی که متأسفانه راوی محترم این رسوم هیچیک از آن ها را به خاطر نداشت ، چاشنی همه این مراسمات بوده است.
گفتنی است درروز 13 به در نیز یکی از خوراکی های مرسوم پختن آش بوده است . اما این آش با آش چهارشنبه سوری فرق می کرده و از نوع آش های معمولی بوده که در طول سال بسیار توسط کرابی ها استفاده می شده است.

 

تمامی حق و حقوق این سایت متعلق به وب سایت کراب می باشد و کپی برداری با ذکر منبع بلامانع است.